Okulda SağlıkTED İSTANBUL KOLEJİ

Ortaokul EcoTED Kulübü Öğrencilerinin Okul Doktorumuz Ayşe Şaylı İle Röportajı

Image 03

 


 

 

 

 

 

 

 

KONU: Gereksiz ve Bilinçsiz İlaç Kullanımının Zararları – Sağlıkta Gereksiz Harcamalar
Bu yıl Ortaokul EcoTED İstanbul Çevre takımı olarak “Tüketim Alışkanlıklarımızı Gözden Geçirelim” konusunu kendimize tema olarak belirledik. Bu kapsamda 14 Kasım Salı günü okul doktorumuz Sayın Ayşe Şaylı’yı ziyaret ederek “Gereksiz ve Bilinçsiz İlaç Kullanımının Zararları ve Sağlıkta Gereksiz Harcamalar” konusunda keyifli bir röportaj gerçekleştirdik.


İlaçların gereksiz ve bilinçsiz kullanılması ne gibi sonuçlar ortaya çıkarabilir?
“Toksik ajan” dediğimiz ilaç, sağlıklı hücrelere de saldırır. Kullanılan ilaçlar vücutta direnç gösterir bu da mutasyona sebep olur. Gereksiz ilaçlar bakterilerin de DNA’sını bozar ve hastalarda ilaca cevap verememe durumu ortaya çıkar. Mikroplar direnç kazandığında ise özellikle hastanelerde hastalıklar artar, aşırı direnç kazanmış mikroplar ciddi sağlık sorunlarına yol açarlar.

Özellikle hangi ilaçları bilinçsiz bir şekilde tüketiyoruz?
Özellikle antibiyotikleri bilinçsiz kullanıyoruz. Özellikle antibiyotikleri gereksiz kullanıyoruz. Artık eczanelerde reçete isteniyor. Reçetesiz ilaç verilmemesine dikkat ediliyor. Ağrı kesicileri ağrıya yönelik almıyoruz, oysaki ağrı kesiciler ağrının çeşidine göre alınmalı. Bilinçsiz kullandığımız ilaçların en önemlilerinden biri ise mide ilaçlarıdır.

Görüntüleme cihazlarının (örneğin MR) gereksiz kullanılması konusunda ne düşünüyorsunuz?
Manyetik Rezonans insan vücudunda yumuşak dokuyu görmeye yarıyor. Manyetik Rezonans’ın ülkemizde kullanımı oldukça yaygın. Bizim ülkemizde özel görüntüleme merkezlerinde ve birçok yerde gereksiz kullanılıyor. Bazı ülkelerde ise kullanımı oldukça az, yeterli düzeyde diyebiliriz. Örneğin; Amerika’da çok az kullanılıyor. Doğru ve yeterli sayıda görüntüleme cihazlarını kullanmak için ise şikayetleri doğru değerlendiren hekimlere, doğru ön tanıyla gitmemiz gerekiyor.

1 yılda toplam ilaç tüketimi ne kadardır? Bunun ne kadarı gereksiz tüketimdir?
Türkiye’nin en büyük bütçesi savunma sanayiye ayrılıyor daha sonra ilaç sektörüne gidiyor. Ülkemizde 8 milyar dolar sağlık harcaması var ve bunun 2 milyar doları yurtdışında edinilen ilaçlar oluşturuyor.  Ülkemizdeki toplam ilaç tüketimi ise yıllık 6.7 milyar. Kişi başına 1 milyon lira harcanıyor, harcanan ilaç kutusu ortalaması ise 45 kutu.

Okulumuzda 1 günde revire gelen öğrencilerin sizce ne kadarı gerekli bir şekilde reviri ziyaret ediyor?
Okulumuzda revire gelen öğrenci sayısı günde ortalama 100. Bu öğrencilerin %40’ı gereksiz nedenlerle revire geliyor. Genellikle boş zaman yaratmak için ilkokul, ortaokul ve lise öğrencilerinin hepsi aynı oranda revire geliyorlar. Hatta revire tırnak kesmek, oje çıkarmak için bile gelen öğrenciler oluyor.

Kullanılmayan ve tarihi geçmiş ilaçlarla ilgili neler yapılabilir?
Bilinçlendirme yapılabilir. İlaç açılmadığı sürece son tüketim tarihine kadar kullanılabilir. İlaçları ambalajından çıkartmamak gerekir. İlaçları açtıktan sonra kutulara koymamalıyız çünkü ilaç bozulabilir.

Ülkemiz ekonomisinin ne kadarı sağlık harcamaları için ayrılıyor, sizce ayrılan miktarlar yeterli mi?
Aslında para yetersizliği yok planlama yetersizliği var. Doğuştan fenilketonüri gibi hastalıklar için ilaçları devletin belirleyip dışarıdan ithal etmesi gerekiyor ama öyle olmuyor. Politik nedenlerden dolayı ülkemize ilaç girişleri sıkıntı olabiliyor.

Sizce bu konu ile ilgili nasıl bir tutum geliştirebiliriz? Okulumuzda nasıl bir uygulama yapabiliriz?
Bilinçlendirmeye önce evimizden başlayacağız. Anne, baba ve arkadaşlarımızın bilinçsiz ilaç kullanmasını engelleyeceğiz. Okul içinde bu konu ile ilgili sunum yapabiliriz ve kamu spotlarından faydalanabiliriz. Beslenmemize de dikkat etmeliyiz. Böylelikle ilaç tüketimimiz azalacaktır. Örneğin; portakalı sıkmamalıyız, içindeki lifler vücudumuz için çok faydalıdır. Portakalı sıkmadan bütün halinde tüketmeliyiz. Meyveler sıkıldıkça vitamin ve lifler gitmiş olur, geriye sadece şekeri kalır. Bu ve benzeri konular için ise eğitim düzeyini arttırmak daha kalıcı bir çözüm sağlayacaktır.

EcoTED Kulübü Öğrencileri